سر سوزن

سرسوزن دندان‌پزشکی

درگذشته خدمات دندان‌پزشکی بدون هیچ‌گونه بیهوشی و بی‌حسی انجام می‌شد به همین دلیل بسیار یخت و طاقت‌فرسا بود و افرادم مجبور بودند درد زیادی را تحمل کنند. در حال حاضر اغلب خدمات دندان‌پزشکی با داروی بی‌حسی انجام می‌شوند و پزشک با توجه به‌اندازه ناحیه موردنظر اقدام دوز لازم و موردنظر از داروی بیهوشی را تزریق می‌کنند. تزریق داروی بی‌حسی به درون لثه‌ی بیمار به کمک سرسوزن‌های دندان‌پزشکی انجام می‌شود. سرسوزن‌های دندان‌پزشکی از 4 قسمت اصلی سوزن (Needle)، هاب (Hub) و دو کاور (Cover) تشکیل‌شده است. این سرسوزن‌ها با سرسوزن‌های عادی پزشکی متفاوت هستند و هر دو سر کانولا در این سوزن‌ها تیز است. بر روی قسمت هاب این سوزن‌ها نیز علامت مثلثی شکلی وجود دارد که نشان‌دهنده‌ی جهت تیزی سوزن است.

سرسوزن دندان‌پزشکی

در ادامه مقاله هر آنچه باید در ارتباط با سرسوزن‌های پزشکی بدانید را بیان خواهیم کرد.

سرسوزن‌های دندان‌پزشکی برای تزریق داروی بی‌حسی در ترمیمی، ارتودنسی و عصب‌کشی دندان‌ها به کار می‌روند. تمامی سرسوزن‌ها یک‌بار مسرف هستند و استفاده دوباره از سرسوزن حتی برای یک فرد ممنوع است. سرسوزن‌های پزشکی در اندازه‌های متخلف تولید می‌شوند و بر اساس اینکه در کدام ناحیه از لثه تزریق صورت می‌گیرد، اندازه و نوع خاصی از سوزن باید مورداستفاده قرار گیرد. معمولاً سوزن‌های دندان‌پزشکی که طول بلندتری دارند برای تزریق در لثه پشت دندان و دندان‌های پیشین به کار می‌روند، سوزن‌های دندان‌پزشکی با طول متوسط برای دندان‌های التهابی به کار می‌روند و سوزن‌های دندان‌پزشکی با طول کوچک‌تر برای کودکان به‌کاربرده می‌شود. تمامی سرسوزن‌های دندان‌پزشکی از جنس استنلس استیل هستند و برش‌هایی که در هر دو طرف سرسوزن‌ها ایجاد می‌شود بر اساس استاندارد هاب بین‌المللی تعیین‌شده است. همچنین به دلیل اینکه سرسوزن‌های دندان‌پزشکی کاملاً وارد لبه می‌شوند باید کاملاً استریل باشند و اغلب سر و سوزن‌های دندان‌پزشکی که تولید می‌شوند با گاز اتیلن اکساید استریل می‌شوند. سرسوزن‌های دندان‌پزشکی به دلیل اینکه بر اساس استانداردهای مشخصی تولید می‌شوند با انواع سرنگ‌های دندان‌پزشکی سازگار هستند.

بسته به نوع کاربردی که دندان‌پزشک در نظر دارد از مواد و تکنیک های مختلفی برای بی‌حس کردن بیمار استفاده می‌شود. متداول‌ترین داروی بی‌حسی که در دندان‌پزشکی به‌کاربرده می‌شود لیدوکائین است. داروی های بی‌حس‌کننده باعث می‌شوند تا استرس بیمار به‌شدت کاهش پیدا کند و اعصاب و گیرنده‌های حسی دهان کمتر در اثر دستگاه‌های دندان‌پزشکی تحریک شوند.

. بی‌حسی علاوه بر بیمار به دندان‌پزشک هم کمک می‌کند تا بتواند به‌دوراز تمرکز بر روی درد بیمار به ترمیم و از بین بردن مشکل موجود بپردازد. تزریق درست داروی بی‌حسی علاوه بر استفاده از داروی سالم و باکیفیت مستلزم استفاده از سرسوزن درست است. اگر سرسوزنی که برای تزریق استفاده می‌شود درست و اصولی انتخاب نشود احتمال آسیب رساندن به لثه و حتی دندان‌ها را در پی دارد.

اگر فیبرهای عصبی لمسی به خاطر محرک‌های غیر مضر تحریک شوند, درد می‌تواند کاهش یابد.پیشرفت در تکنیک‌های مورد استفاده برای انجام بی‌هوشی موضعی بسیار مهم است. انواع بی‌هوشی موضعی وجود دارند که ارتعاشات را به پوست اعمال می‌کنند در حالی که تزریق درون پوست صورت می‌گیرد. این کار از تئوری کنترل گیت برای به حداقل رساندن درد به بیمار استفاده می‌کند. ارتعاشات فرکانس بالا که از دستگاهی که به سرنگ متصل شده, مانع از احساس درد ناشی از سوزن می‌شود. آن‌ها ممکن است با بستن دریچه در مغز مداخله کنند. این امر منجر به کاهش احساس درد بیمار می‌شود.

سرسوزن

حتما پیش از تزریق از بیمار در ارتباط با داروهایی که نسبت به آن ها حسایت دارد سوال کنید چرا که برخی از افراد نسبت به داروهای بی حس کننده حساسیت دارند و استفاده از داروی بی حس کننده در این افراد می تواند سبب بروز علائمی چون سکته و مشکلات تنفسی شود.

همان‌طور که اشاره کردیم تمام فرایندهای دندان‌پزشکی نیاز به بی‌حسی ندارند. به‌عنوان مقال جرم‌گیری یا قالب‌گیری نیازی به بی‌حسی ندارد. اما جراحی، عصب‌کشی، ترمیم فرایندهایی هستند که به بی‌حسی نیاز دارند.

آمپول‌هایی که در دندان‌پزشکی برای تزریق استفاده می‌شوند از دو قسمت تشکیل‌شده‌اند، یک‌قسمتی فلزی که سرنگ در آن قرار می‌گیرد و باید پیش از هر بار استفاده ضدعفونی شود و سرسوزن که در کاربول قرار می‌گیرد و باید پس از هر بار استفاده دور ریخته شود. کاربول ها شیشه‌های استوانه‌ای هستند که داروی بی‌حسی در آن‌ها قرار داده می‌شود. علاوه بر داروهای بی‌حسی مواد تنگ‌کننده‌ی رگ‌ها نیز در کاربول ریخته می‌شوند و در ناحیه‌ی مرود نظر تزریق می‌شوند تا جریان خون در محل مرود نظر کندتر شود، این کار باعث می‌شود تا بی‌حسی طولانی‌تر شود. ماده‌ی دیگری که در کاربول قرارداد، مواد نگهدارندِ است که در کنار ماده‌ی بی‌حسی و تنگ‌کننده‌ی رگ‌ها به‌وسیله‌ی سرسوزن به لثه تزریق می‌شوند.

همان‌طور که در ابتدا شاره کردیم تکنیک‌های مختلفی برای بی‌حسی وجود دارد به‌عنوان‌مثال در فک بالا که اسخوآن‌های فک تراکم کمتری دارند، داروی بی‌حسی راحت‌تر پخش می‌شود. تزریق در فک بالا در قسمت بالای دندان‌ها انجام می‌شود.

برای بی‌حس کردن دندان‌های فک پایین عصبی که مربوط به قسمت مرود نظر است در انتهای دهان بی‌حس می‌شود.

در فک پایین چون ماده‌ی بی‌حس‌کننده به‌صورت مستقیم ب ناحیه‌ای که عصب قرار دارد تزریق می‌شود از اسپری یا ژل‌های بی‌حس‌کننده در محل استفاده می‌شود. اسپری‌های بی‌حس‌کننده لثه را تا عمق 3 تا 2 سانتی‌متری بی‌حس می‌کنند. بی‌حسی موضعی باعث می‌شود تا بیمار لحظه‌ی ورود سوزن به دهان را حس نکند. دردی که بیمار حس می‌کند به دلیل ورود سرسوزن نیست اگر داروی بی‌حس‌کننده گرم یا خیلی سر باشد، عبور ماده‌ی بی‌حسی از بافت لثه باعث ایجاد دردی شدید می‌شود.

اولین نشانه‌های شروع بی‌حس گزگز کردن لثه است، شما احساس می‌کنید که لبتان ورم‌کرده و بزرگ‌تر از حدم معمول شده است. در اغلب اوقات تنها یک تزریق کافی است اما اگر سرسوزن اشتباه انتخاب شود یا بیمار خسته باشد یا الکل مصرف کرده باشد نیاز است تا دوباره از داروی بی‌حس‌کننده استفاده شود.

. اثر داروهای بی‌حس‌کننده معمولاً تا 4 ساعت پس از تزریق از بین می‌روند و نیازی به کمپرس آب سرد نیست. اگر از لیدوکائین برای بی حسی استفاده شده است بعد از 1 تا 2 ساعت اثر آن از بین می رود. برخی از افراد پس از تزریق به دلیل تزریق اشتباه یا حساست دچار هماتوم می‌شوند که اغلب این هماتوم‌ها پس از مدتی خوب می‌شوند و نیازی به درمان ندارند اما اگر درد داشتید یا هماتوم شما پس از گذشت دو تا سه روز خوب نشد به پزشک مراجعه کنید.