فرز دندانپزشکی

پوسیدگی دندان؛ یک بیماری دندان پیش رونده

شاید تا به حال برایتان اتفاق افتاده که برای معاینه دندان نزد دندانپزشک بروید و دندانپزشک به شما بگوید که یکی از دندان های شما نیاز به عصب کشی یا درمان ریشه دارد! در واقع، پوسیدگی یکی از بیماری های دندانی است که پیش رونده عمل می کند؛ یعنی اگر دندان شما دارای مقدار کمی از پوسیدگی باشد ولی درمان نشود، همان پوسیدگی کوچک رشد می کند و کم کم به ریشه دندان ها آسیب می رساند. دندانپزشک برای ترمیم دندان های پوسیده از ابزارهای مختلفی استفاده می کند؛ اما اصلی ترین این ابزارها فرز دندانپزشکی است که در ادامه به جزئیات این ابزار پزشکی می پردازیم.

فرز دندانپزشکی چیست؟

زمانی که دندان پوسیده می شود، دندانپزشک برای جلوگیری از آسیب بیشتر دندان ها مجبور می شود که قسمت های پوسیده از دندان را بتراشد. ابزاری که برای تراشیدن یا صاف کردن سطح دندان استفاده می شود همان فرز دندانپزشکی است.

فرز یا مته دندانپزشکی چیست؟

فرز دندانپزشکی یک وسیله با جنس های مختلف است که بر روی آنگل یا هندپیس یونیت و توربین دندانپزشکی متصل می شود و می تواند تا 4000 دور در ثانیه و یا حتی بیشتر بچرخد. چرخش این فرزها روی دندان باعث برش دادن یا بهتر است بگوییم تراش دادن دندان ها می شود.

آنگل یا هندپیس چگونه باعث چرخاندن فرز دندانپزشکی می شود؟

آنگل و هندپیس یکی از اینسترومنت های لازم دندانپزشکی هستند که بر روی همه یونیت های دندانپزشکی قرار دارند؛ اما چگونه این دو وسیله باعث چرخاندن فرزها می شوند؟ جالب است بدانید که آنگل یا هندپیس به خودی خود نمی تواند باعث چرخاندن فرز دندانپزشکی شود. آنگل ها و هندپیس ها بر روی وسیله ای به نام ابر موتور یا میکرو موتور نصب می شوند تا بتوانند فرز دندانپزشکی را به حرکت درآورند.

آنگل ها و هندپیس ها عملکردی بسیار مشابه با یکدیگر دارند؛ اما هندپیس عملکرد ساده تری نسبت به آنگل دارد و آنگل نیز دارای یک ورودی و خروجی آب و هوا می باشد.

انواع فرز دندانپزشکی از نظر جنس

خوشبختانه به دلیل تقاضای بالای فرز دندانپزشکی، این ابزار در تنوع های گوناگونی در بازار تجهیزات پزشکی موجود است. به طور کلی فرز دندانپزشکی در شکل هدهای مختلف و جنس مختلف تولید می شوند که هر کدام بسته به نیاز دندانپزشک مزایا و معایبی هم دارند. انواع فرز دندانپزشکی از نظر جنس به صورت زیر می باشد.

فرز دندانپزشکی استیل؛ مقرون به صرفه

فرز دندانپزشکی استیل تقریبا از اولین فرزهای تولید شده در دندانپزشکی است. این نوع فرز قیمت پایین تری نسبت به بقیه فرزها دارد. عیب این فرزها این است که در سرعت بالا به خوبی کار نمی کنند و باعث لرزش زیاد و حرارت بالا در دندان می شوند؛ اما در سرعت های پایین می توانند به خوبی مینای دندان ها را تراش دهند.

فرز دندانپزشکی سرامیکی

فرز دندانپزشکی از جنس سرامیک، برای برداشتن آمالگام کهنه دندانی و تراش دادن پوسیدگی دندان مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع از فرزها از مقاومت بالایی در برابر ضربه برخوردار می باشند.

فرز سرامیکی

فرز دندانپزشکی الماسی

فرز دندانپزشکی الماسی از کنار هم قرار گرفتن ذرات ریز زاویه دار و الماس باعث تراشیدن دندان ها آن هم در سرعت های بالا می شود. دو مزیت عمده این فرزها به صورت زیر می باشد.

  • بسیار مقاوم برای تراشیدن قسمت های سخت دندان
  • طول عمر بسیار بالا
فرز الماسی

فرز دندانپزشکی کارباید

این نوع فرز مقاومت بالاتری نسبت به فرزهای استیلی دارند، به همین خاطر بسیار مورد استقبال قرار گرفته اند. این فرز از یک نوع فلزی به نام تنگستن سخت ساخته شده است که مقاومتی سه برابر فلز فولاد دارد.

این نوع از فرزها برای تمامی کاربردهای ترمیمی دندان مانند خالی کردن حفرات دندانی، ایجاد فاصله بین دندان ها و ... مورد استفاده قرار می گیرند

فرز دندانپزشکی پلیمری؛ آخرین دسته از فرزها

این نوع از فرز آسیب کمتری به نسج دندان های سالم می زند و دندانپزشک می تواند در مکان های حساس دندانی از این نوع فرز به جای فرزهای استیل یا الماسی استفاده کند.

تفاوت فرز آنگل و فرز توربین

فرز آنگل و فرز توربین هر دو از دو قسمت سر و تنه ساخته شده اند. قسمت تنه فرزها در داخل آنگل یا توربین قرار می گیرد و قسمت سر فرزها نیز باعث تراش دادن دندان ها می شود.

یکی از تفاوت های مهم فرز آنگل با فرز توربین در این است که فرز آنگل معمولا مقداری ضخیم تر از فرز توربین می باشد و فرز آنگل در قسمت تنه خود یک شیار دارد.

چگونه میزان برندگی فرزها مشخص می شود؟

فرزهای دندانپزشکی چه فرز آنگل چه فرز توربین، در میزان برندگی های مختلفی موجود هستند که این مشخصه با نوار رنگی در دور آن ها مشخص می شود. رنگ نوارهای دور فرزها به ترتیب از میزان برندگی زیاد به برندگی کم به شکل زیر می باشد

  • رنگ مشکی
  • رنگ آبی
  • رنگ سبز
  • رنگ قرمز
  • رنگ زرد
  • رنگ سفید

دسته بندی فرز دندانپزشکی از نظر شکل

فرز دندانپزشکی برای مقاصد مختلفی تولید می شود به همین خاطر علاوه بر جنس در شکل هدهای متنوع در بازار موجود هستند. در اینجا قصد داریم برخی از این هدها را به شما معرفی کنیم.

فرز دارای هد استوانه ای

این نوع از فرز از پرکاربردترین فرزهای دندانپزشکی است. فرزهای دارای هد استوانه ای برای برداشتن مینای دندان، آماده سازی تاج دندان، آماده سازی کانال دندانی و ... مناسب است.

فرز استوانه و کاربردآن

فرزهای سر گرد

فرزهایی که دارای هد گرد هستند معمولا برای خالی کردن پر کردنی های قدیمی، آماده سازی کانال، آماده سازی کراون و ... مورد استفاده قرار می گیرند.

فرز سر گرد

فرز مدل شعله شمعی

این فرزها دارای شکلی همانند شعله شمع هستند و برای آماده سازی کانال، آماده سازی تاج دندان، پروفیلاکسی، آماده سازی اینله و انله و ... کاربرد دارند.

کاربرد فرز مدل شعله شمعی

فرز مدل دوناتی

این نوع از فرزها دارای سر دونات شکل هستند و معمولا برای آماده سازی کانال، خالی کردن پر کرده های قدیمی دندان و کانتور مورد استفاده قرار می گیرند.

فرز مدل دوناتی

فرز مدل تخم مرغی

این نوع از فرزها معمولا برای سطح قوس دار دندان ها استفاده می شود و کاربردهای متنوعی به شرح زیر دارد.

فرز مدل تخم مرغی
  • خالی کردن حفرات دندانی
  • آماده سازی تاج
  • آماده سازی کانال دندان
  • خالی کردن مواد پر کرده قدیمی
  • قابل استفاده برای کانتور و مرحله پایانی آن